Ochrona lasów

Prawdopodobnie niemal wszystkie lądy na Ziemi były kiedyś w całości porośnięte lasem. Zależnie od sze­rokości geograficznej i wysokości nad poziomem morza rozwinęły się różne typy formacji leśnych. Niestety, działalność człowieka sprawiła, że wiele z tych formacji stanowi obecnie wielką rzadkość.

Przez ostatnie kilka milionów lat rozwój ob­szarów leśnych pozostawał niezakłócony ingerencją człowieka. Prawa naturalne regu­lowały życie lasu. Jednak od kilku tysięcy lat coraz większy wpływ na rozwój lasów ma człowiek. Przez długie lata tylko je wycinał i wypalał, by zdo­być tereny pod uprawę innych roślin, dopiero sto­sunkowo niedawno zaczął także sadzić nowe.

W umiarkowanych szerokościach geograficz­nych, zwłaszcza na półkuli północnej, dominują lasy liściaste, z takimi gatunkami drzew jak dęby, kasztany, wiązy, klony, buki, jesiony, topole i brzo­zy. Drzewa liściaste rosną przez wiosnę i lato, a je­sienią tracą liście. Wymagają ciepłego lata, łagod­nej zimy i znacznych, rozłożonych równomiernie opadów, rzędu 800 milimetrów rocznie. Wraz z przesuwaniem się ku północy, zimy stają się coraz mroźniejsze, a drzewa liściaste ustępują miejsca wiecznie zielonym drzewom iglastym. Ten pas naturalnych lasów szpilkowych na południe od koła podbiegunowego znany jest jako tajga. Lasy te są intensywnie eksploatowane przez przemysł drzew ny, ale ciągle jeszcze, na przykład na Syberii, ist­nieją ogromne połacie nie naruszone przez człowie­ka. Również w Kanadzie i na Alasce zachowały się naturalne lasy iglaste, w znacznej części chro­nione jako parki narodowe.

Największe lasy na świecie znajdują się w oko­licach równikowych i znane są jako tropikalne lasy deszczowe. Występują one w Ameryce Południo­wej (dorzecze Amazonki i Orinoko), w Ameryce Środkowej, w środkowej i zachodniej Afryce (do­rzecze Kongo, Nigru i Zambezi), w Indiach i In-dochinach. Obszary te charakteryzują nagłe, ulew­ne deszcze, a roczna suma opadów przewyższa 2000 mm. Występuje tu więcej gatunków roślin (w tym drzew) i zwierząt niż w jakiejkolwiek innej formacji roślinnej na ziemi. Drzewa są wiecznie zielone, wysokie, płytko zakorzenione, z rozdęty­mi u podstawy pniami i korzeniami powietrznymi. Typowe dla lasów równikowych są również rośli­ny pnące - liany i epifity.